اصول جامع نمونه برداری از برگ پسته برای تجزیه آزمایشگاهی

1) وقتی رشد رویشی و زایشی گیاه بصورت طبیعی است.
زﻣﺎن ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداري ﺑﺮگ ﻣﻌﻤﻮﻻ ً ﺑﻌﺪ از دوره پر ﺷﺪن ﻣﻐﺰ (اواﺳﻂ ﺗﯿﺮﻣﺎه ﺗﺎ اواﺳﻂ ﻣﺮدادﻣﺎه ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع رﻗﻢ) اﻧﺠﺎم می گیرد.
ﻧﻤﻮﻧﻪﺑﺮداري از ﺑﺮگﻫﺎي ﺳﺎﻟﻢ وﺳﻂ ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎي ﺑﺪون ﻣﺤﺼﻮل و از ﺷﺎﺧﻪﻫﺎیی که ازﻈﺮ ارﺗﻔﺎع ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻧﺠﺎم می ﺷﻮد. یعنی ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎي ﺑﺮگ ﻧﺒﺎﯾﺪ از ﺷﺎﺧﻪﻫﺎي خیلیﻧﺰدﯾک ﺑﻪ زﻣﯿﻦ ﯾﺎ واﻗﻊ در ﻧﻮك درﺧﺘﺎن گرفته ﺷﻮﻧﺪ. معمولا ﺗﻌﺪاد 4ﺗﺎ5 ﺑﺮگ از ﻫﺮ درﺧﺖ و10 ﺗﺎ20 درﺧﺖ در ﻫﺮ ﻗﻄﻌﻪ از ﺑﺎغ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداري انجام شود.
2) برای پایش دقیق وضعیت تغذیهای در تمام مراحل رشد و تشخیص بهموقع کمبود عناصر
الف) مرحله جوانهزنی و شروع رشد رویشی (اوایل بهار: فروردین- اردیبهشت)
- هدف: ارزیابی ذخیره عناصر غذایی پس از خواب زمستانه و تشخیص کمبودهای اولیه.
- نکات:
- نمونهها از برگهای جوان ولی کاملاً بازشده (نه برگهای نارس) گرفته شوند.
- این مرحله برای پایش نیتروژن، بور و روی (عناصر مؤثر در رشد اولیه) اهمیت دارد.
- نتایج این مرحله برای تنظیم کوددهی بهاره (به ویژه محلولپاشی ریز مغذیها) کاربرد دارد.
ب) مرحله تشکیل میوه و رشد سریع (خرداد–تیر)
- هدف: بررسی تأثیر کوددهی بهاره و پیشبینی نیازهای تغذیهای در مرحله پر شدن مغز.
- نکات:
- نمونهبرداری در اواخر خرداد تا اوایل تیر (حدود ۶۰–۷۰ روز پس از گلدهی) انجام شود.
- این مرحله برای پایش پتاسیم، کلسیم و منیزیم (عناصر مؤثر در کیفیت میوه) حیاتی است.
- اگر در این مرحله کمبود مشاهده شود، میتوان با کوددهی خاکی یا محلولپاشی آن را اصلاح کرد.
ج)مرحله پر شدن مغز (تیر–مرداد)
- هدف: ارزیابی نهایی وضعیت تغذیهای برای تعادل عناصر در مغز پسته.
- نکات:
- بهترین زمان: ۱۵ تیر تا ۱۰ مرداد (۸۰–۱۲۰ روز پس از گلدهی)
- این مرحله معتبرترین دادهها را برای توصیه کودی سال بعد ارائه میدهد.
- غلظت عناصر در این مرحله باید با مقادیر استاندارد (مثلاً نیتروژن: ۲.۵–۳.۵٪، پتاسیم: ۱.۵–۲.۵٪) مقایسه شود.
د)مرحله پس از برداشت (شهریور–مهر)
- هدف: بررسی ذخیره عناصر برای سال بعد و تشخیص کمبودهای پنهان.
- نکات:
- نمونهبرداری ۲–۳ هفته پس از برداشت انجام شود.
- این مرحله برای پایش فسفر، روی و بور (عناصر مؤثر در ذخیرهسازی جوانهها) مهم است.
- نتایج این مرحله مبنای کوددهی پاییزه و برنامهریزی برای سال بعد است.
نقشه راه نمونهبرداری برای پایش کامل
مرحله رشد | زمان نمونهبرداری | عناصر کلیدی | هدف اصلی |
جوانهزنی | فروردین–اردیبهشت | N, B, Zn | تنظیم کوددهی بهاره |
رشد میوه | خرداد–تیر | K, Ca, Mg | پیشبینی کمبودها قبل از پر شدن مغز |
پر شدن مغز | تیر–مرداد | N, P, K, Fe | ارزیابی نهایی برای توصیه کودی |
پس از برداشت | شهریور–مهر | P, Zn, B | ذخیرهسازی برای سال بعد |
ملاحظات مهم
- تکرار نمونهبرداری:
- در باغهای با مشکلات تغذیهای (مثل کمبود آهن یا شوری)، نمونهبرداری درهر دو مرحله رشد میوه و پر شدن مغز ضروری است.
- شرایط نمونهبرداری:
- از برگهایوسط شاخههای جاری سال و در ارتفاع یکسان از تاج درخت نمونه بگیرید.
- از جمعآوری برگهای آفتابسوخته یا بیمار خودداری کنید.